Normy i przepisy dotyczące rusztowań w Polsce – co musisz wiedzieć?

Czy w Polsce rusztowania muszą mieć certyfikat?

Nie. W polskim prawie nie istnieje wymóg posiadania certyfikatu dla rusztowań fasadowych.

Co jest wymagane zamiast certyfikatu?

• stosowanie rusztowań zgodnych z normami technicznymi,
• posiadanie dokumentacji technicznej producenta,
• montaż zgodny z instrukcją i przepisami BHP,
• wykonanie odbioru technicznego przed użytkowaniem.

W praktyce renomowani producenci oferują rusztowania zgodne z normami PN-EN, co znacząco podnosi poziom bezpieczeństwa.

Najważniejsze normy techniczne dotyczące rusztowań

PN-EN 12810 – rusztowania elewacyjne

Norma ta dotyczy:

• rusztowań elewacyjnych systemowych,
• elementów prefabrykowanych (stalowych lub aluminiowych),
• wymagań konstrukcyjnych i wytrzymałościowych.

PN-EN 12811 – tymczasowe konstrukcje robocze

Norma obejmuje:

• obliczenia statyczne,
• dopuszczalne obciążenia pomostów,
• zasady projektowania i eksploatacji rusztowań.

Normy nie są ustawą, ale ich stosowanie jest powszechnie uznawane za dobrą praktykę i jest brane pod uwagę przez PIP oraz sądy.

Podstawowe akty prawne regulujące rusztowania w Polsce

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003 r.

(w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych)

To najważniejszy dokument prawny, który określa m.in.:

• obowiązek montażu rusztowań zgodnie z instrukcją producenta,
• konieczność stosowania poręczy, bortnic i zabezpieczeń,
• wymagania dotyczące dostępu (drabiny, schody),
• obowiązek odbioru technicznego rusztowania.

Kto może montować rusztowania?

Montaż i demontaż rusztowań mogą wykonywać wyłącznie osoby, które:

• posiadają uprawnienia montera rusztowań,
• przeszły szkolenie BHP,
• mają aktualne badania lekarskie.

Brak uprawnień to jedna z najczęstszych nieprawidłowości wykrywanych przez PIP.

Odbiór techniczny rusztowania – obowiązek prawny

Każde rusztowanie musi zostać odebrane przed dopuszczeniem do użytkowania.

Odbioru dokonuje:

• kierownik budowy lub
• osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje.

Co powinien zawierać protokół odbioru?

• typ i wysokość rusztowania,
• datę montażu,
• nazwisko osoby montującej,
• potwierdzenie zgodności z dokumentacją,
• podpis osoby odpowiedzialnej.

Obowiązki użytkownika rusztowania

Po odbiorze odpowiedzialność spoczywa również na użytkowniku:

• codzienna kontrola stanu technicznego,
• zakaz przeciążania pomostów,
• zakaz samowolnych przeróbek,
• stosowanie środków ochrony indywidualnej.

Kontrole PIP i konsekwencje nieprawidłowości

Państwowa Inspekcja Pracy sprawdza m.in.:

• ✅ dokumentację rusztowania,
• ✅ protokół odbioru,
• ✅ poprawność montażu,
• ✅ zabezpieczenia przed upadkiem,
• ✅ kwalifikacje pracowników.

Możliwe konsekwencje:

• mandaty i grzywny,
• wstrzymanie prac,
• odpowiedzialność cywilna lub karna w razie wypadku.

Podsumowanie – co naprawdę jest wymagane?

W Polsce rusztowanie nie musi mieć certyfikatu, ale musi:

• ✅ być zgodne z normami technicznymi,
• ✅ posiadać dokumentację producenta,
• ✅ być zamontowane przez uprawnione osoby,
• ✅ przejść odbiór techniczny,
• ✅ być użytkowane zgodnie z przepisami BHP.